موضوع آن بدان عمل مىشود كه مهم‌ترين اصول عمليّه عبارت بود از : اصل برائت ، اصل احتياط يا اشتغال ، اصل تخيير و اصل استصحاب كه قرار است بدان پرداخته شود . * اصل عملى خود بر چند قسم است ؟ بر سه قسم است : 1 - اصل حكمى 2 - اصل موضوعى و مشترك 1 - اصل عملى حكمى آن است كه براى بيان حكم ظاهرى به كار مىرود كه به مهم‌ترين آنها اشاره شد اين اصول غالبا اصل حكمى هستند و گاهى هم به صورت اصل موضوعى كه بدان پرداخته خواهد شد . 2 - اصل عملى موضوعى آن است كه براى بيان موضوع حكم به كار مىرود ، مثل اصالة الصحة و مثل اصالة الحريّة و اصل عدم ولايت و مفاد قاعدهء فراغ و تجاوز اگر آن را اصل بدانيم . * چه اصولى مىتوانند هم مثبت حكم باشند ، هم مثبت موضوع ؟ - اصالة الطهاره ، اصالة الحل ، اصالة العدم ، عدم الدليل دليل العدم ، اصالت نفى الاكثر كه به هنگام ترديد ميان اقلّ و اكثر جارى مىشود . اصل اولويت دفع مفسده بر جلب منفعت . * در تبيين مطلب يك مثال حقوقى براى اصل موضوعى بزنيد ؟ فى المثل مىدانيم كه طبق مادّه 875 قانون مدنى جمهورى اسلامى ايران ، در وراثت حمل بايد نطفهء او در زمان مرگ مورث منعقد شده باشد ، كه در صورت شكّ در اين امر ، اصل ، عدم آن است . طبق همين مادّه شرط ديگر اين است كه : حمل زنده متولد شود ، در صورت شكّ در اين مطلب نيز ، اصل ، عدم آن است . - دو اصل مزبور موضوعى هستند . * چرا با وجود اينكه اصول ديگرى هم وجود دارد ، تأكيد روى اصول علميهء برائت ، احتياط تخيير و استصحاب است ؟ بخاطر اينكه اين چهار اصل در تمامى ابواب فقه و حقوق به كار گرفته مىشوند . و لكن اصول ديگر كاربرد كمترى دارد .